FridaysForFuture Uganda’dan Nakabuye Hilda’yla ropörtaj

“20 yaşında birinin neyin doğru olduğunu bilmesinin mümkünatı yok!” Nakabuye Hilda cuma günleri iklim eylemi yapmak için öğretmenlerinden izin istediğinde çoğunun düşündüğü buydu. Hatta öğretmenlerinden biri ona iklim değişiminin gerçek olmadığını, iklim eylemleri yerine derslerine odaklanması gerektiğini söyledi.

20 ve 27 Eylül’de gerçekleşecek olan global iklim eylemleri yaklaşıyor. Dünyanın her yerinde, her cuma eylem yapmakta olan gençlerle dayanışmak için birkaçına ulaşmaya karar verdik.

Nakabuye Hilda Flavia, Uganda’nın Kampala şehrinde yaşayan bir iklim aktivisti. Nakabuye Hilda 22 yaşında ve Uluslararası Kampala Üniversitesi’nde Satın Alma ve Tedarik Zinciri Yönetimi bölümünde okuyor. Doğayı çok seven Hilda, Fridays For Future Uganda ekibindeki organizatörlerden biri. Cuma eylemlerinin yanısıra bir grup aktivistle beraber plastik kirliliğinin önüne geçmek için göl kıyısı temizleme etkinlikleri düzenliyor.

Fridays For Future ve Greta Thunberg’i nasıl buldun? Kampala’daki eylemleri düzenlemeye nasıl başladın?

2015’de ninemin bahçesindeki değişiklikleri farketmeye başladım. Yağmur azaldığı için ektikleri hep kurumaya başlamıştı. Ninemi ziyaret ettiğimizde eskiden bahçesinden meyve ve sebze alır götürürdük ama kuraklık sebebiyle ona şehirden yiyecek götürmeye başladık. Her şeyin fiyatı artmaya başladı. İklim değişikliği, etkilerini çevremde ve ülkemde göstermeye başladı. Yaptıklarımız ve yaşam tarzımız bizi bu duruma getirdi. Değişmemiz gerektiğini biliyordum ama ne yapmam gerektiğini bilmiyordum.

“Değişimi yaratmanın tek yolu değişimin parçası olmaktır”

İklim değişimi hakkında okumalar yapmaya başladım. Twitter’da Green Climate Campaign Africa sayfasını takip ediyordum ve Greta’yı da Twitter’da gördüm. “Değişimi yaratmanın tek yolu değişimin parçası olmaktır” diyordu. Ben nasıl bu değişimin parçası olabilirim diye düşünmeye başladım.

Arkadaşlarım sokaklarda beklemek istemedi, ben de ilk eylemimi üniversitenin önünde tek başıma yaptım. Biraz korktum ve belki de yanlış bir şey yapıyorum diye düşündüm. Fakat sorumluluk hissediyor ve birinin bunu yapması gerek diye düşünüyordum. İnsanlar bana bakıyordu ve neden eylem yaptığımı sormaya başladılar. Aslında bür sürü soru sordular ve ilk başlarda ne yaptığımı anlayamadılar. Hepsine açıkladım. 6 saat sonra arkadaşlarımın yanına döndüm ve onlara değişimin parçası olmanın çok doğal bir his olduğunu anlattım. Önümde belki de kapalı bir kapı açılmıştı. İnsanlara ne yapabileceklerini göstermek ve düzenli olarak eylem yapmak istedim.

Devam ettikçe insanlardan haklı olduğumu ve onların da aynı şeyleri gözlemlediğini duymaya başladım. Onlara “Bu bahsettikleriniz hep iklim değişimi yüzünden” dedim. Onlara Greta’dan ve başka ülkelerde neler yapıldığından bahsettim. Hakların ve devletlerin harekete geçmesini istiyorum. Yaşantımızı değiştirmemiz gerek!

Nakabuye Hilda cleaning plastic in UgandaEylemlerinin iklim değişimiyle ilgili olarak kamu oyunu etkilediğini düşünüyor musun?

Evet, bir süre sonra insanlar benle konuşmak için sıraya girmeye başladı! 14 yaşındaki Leah, 17 yaşındaki Bob ve diğerleri de bize katıldı. Etkinliklere, üniversitelere ve okullara gidip iklim değişikliğini anlatmaya başladık. Gittiğimiz her yerde iklim tartışmaları, eylemleri, kampanyalarıyla insanların iklim değişimi konusundaki bilincini arttırdık. Okulları, liseleri, mahalle toplantılarını, kilise gruplarını ve üniversiteleri geziyoruz. İklim değişimini, bununla nasıl savaşabileceğimizi ve çözümleri anlatmaya devam ediyoruz.

Bunun yanı sıra kıyı temizleme etkinlikleri düzenliyoruz ve tanıştığımız insanlarla konuşuyoruz. Pek çok insanın hayatı Victoria Gölü’ne bağlı ve Leah ile göle gitmeye başladık. İnsanlar ilk başta kim için çalıştığımızı ve kimden para aldığımızı soruyorlardı. Kolay olmasa da bir süre sonra balıkçılara ve lider pozisyonundaki insanlara ulaşmayı başardık.

Küresel ısınmayla ilgili olarak özellikle senin ülkenin yüzleştiği en büyük sorun ne?

Benim ülkemde iklim değişimiyle ilgili olarak yaşanan en büyük sorun değişen hava durumunun uzun kuraklıklara, sıcak hava dalgalarına ve sellere sebep olması. Mevsimlerin alışıldık hava durumu desenleri sürekli değişiyor ve bu, çiftçilerin ürünlerini ekmek için hava durumunu takip etmelerini zorlaştırıyor. Mesela ağustos ürün ekmek için elverişliliğiyle bilinen bir ay. Uganda’da sıcaklıkların artması sebebiyle ağustos yağmurlarını tahmin etmek mümkün değil ve bu ayda dikilen ekinler kuruyor. Bu da kendi yaşamını sürdürmek için tarlada çalışan çiftçinin açlıkla yüzleşmesi ve ticari çiftçilerin de kar yerine zarar etmesi anlamına geliyor. Tarım Uganda ekonomisinin bel kemiği olduğundan bu ani değişiklikler performansımızı düşürüyor ve dünyanın başka yerlerinde olduğu gibi Ugandalıların da hayat standardını etkiliyor. Dünyanın en büyük ikinci tatlısu kaynağı olan Victoria Gölü hızla ısınıyor ve hayatı Nil Nehri’ne bağlı halklar dahil olmak üzere pek çok insanın hayatı tehdit altında kalıyor.

Geleneksel çevreci organizasyonlar sizi desteklemek için ne yapabilir?

Çevreci STK’lar global iklim için harekete geçme çağrısına kendi seslerini ekleyerek katkıda bulunmalılar. Ormansızlaşma ve plastik kirliliği kampanyalarına katılmalılar ve yerel iklim hareketlerini desteklemeliler. Yaptıklarımızı paylaşarak ve insanlara duyurarak, halihazırda sürmekte olan programlarına bizi dahil ederek ve bizi aynı düşünce yapısındaki insanlarla irtibata geçirerek yardımcı olabilirler.

 

Fridays For Future Uganda’yı Twitter’da takip ederek etkinlikleri hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Daha önce yayınladığımız “Okul grevindeki gençleri desteklemek için 20 iyi sebep” yazımızı okuyabilir, EKOenerji’yi Twitter ve diğer sosyal medyada takip edebilirsiniz.

Sırada Fridays for Future Rusya’dan Arshak Makichyan’la olan röportajımız var!